Asygnata kasowa

Asygnata kasowa KP – jest sporządzana dla udokumentowania operacji przyjęcia gotówki do kasy, sporządza ją najczęściej kasjer, co najmniej w dwóch egzemplarzach, z których oryginał otrzymuje osoba wpłacająca. Jest to dokument obrotu – wypływu gotówkowego. Dowód wpłaty określa – za co, od kogo, pieczęć, datę, numer, kwotę, kto sporządził oraz podpis.

Asygnata kasowa KW jest sporządzana dla udokumentowania operacji wypłaty gotówki z kasy, dowód ten powinien być sporządzony w komórce finansowej (dwa egzemplarze), nie jest właściwym aby dokument był wypisywany przez osobę dokonującą wpłaty (kasjera). Obowiązkowo zaś należy go zatwierdzić przed dokonaniem wypłaty, zatwierdza główny księgowy lub inna upoważniona osoba. KW zawiera te same elementy co KP. Jest to również dokument obrotu gotówkowego. Raport kasowy RK (załącznik 5) dokumentujący obrót gotówkowy. Maksymalny stan gotówki w kasie powinien być ustalony z uwzględnieniem potrzeb i specyfikacji jednostki gospodarczej (pogotowie kasowe) – zarządzenie Prezesa NBP z dnia 6.12.1989r., zamieszczonego w Monitorze Polskim nr 43, poz.347. wszystkie operacje kasowe dnia powinny być ujęte w raporcie kasowym. Dopuszcza się możliwość sporządzenia raportów kasowych za okresy nie dłuższe niż miesiąc. Nie jest obejmowanie jednym raportem okresu stanowiącego przełom dwóch kolejnych miesięcy. Na koniec roku należy sporządzić spis z natury, spis inwentaryzacyjny, należy również porządzić w przypadku zmiany osoby materialnie odpowiedzialnej.[1] RK zawiera numer, okres, datę, symbol, treść, wartość przychodu, rozchodu oraz podpisy.

---

[1] J. Pięta, K. Sawicki, Zasady rachunkowości, PWE, Warszawa 1993, s. 47-51

Faktura VAT

Faktura VAT – obejmuje transakcje kupna-sprzedaży, stosowana wówczas, gdy dostawca i odbiorca są zainteresowani jako podatnicy VAT w dowód czego podają numery identyfikacyjne. Wskazany w fakturze VAT należny podatek stanowi dla odbiorcy podatek naliczony, podlegający w większości przypadków – odliczenia od podatku zawartego w fakturach VAT za sprzedaż. Faktura dostawcy jest dokumentem, w którym dostawca określa przedmiot dostawcy, ilość, cenę i wartość dostawy oraz informacje o sposobie dostawy i zapłatę. Oprócz tych elementów faktura zawiera pieczęć sprzedawcy, podpisy, miejscowość i datę, adresy sprzedawców i nabywców, jak i ich rachunki bankowe i numery identyfikacyjne. W razie pomyłki wystawia się Fakturę VAT korygującą (załącznik 2). Wpisuje się w niej zmniejszenie lub zwiększenie, prócz tego występują te same elementy co w zwykłej fakturze. Również wystawiana jest w 2 egzem-plarzach. Fakturę wystawia się w dwóch egzemplarzach. U sprzedawcy zostaje egzemplarz kopii, a nabywca otrzymuje oryginał.

Rodzaje analiz

Biorąc pod uwagę stopień rozwinięcia analizy wyróżniamy analizę elementarną, funkcyjną i logiczną. Analiza elementarna obejmuje rozłożenie badanego przedmiotu na elementy bez ustalenia wzajemnych związków. Analiza funkcyjną uwzględnia związki między składnikami. Natomiast analiza logiczna, obejmuje rozłożenie badanego przedmiotu na składniki z uwzględnieniem ich stosunków logicznych. Poza tym istnieje podział na analizę dedukcyjną i indukcyjną. W analizie dedukcyjnej przechodzi się od zjawisk ogólnych do szczegółowych, czyli od skutków do przyczyn. Natomiast w analizie indukcyjnej zakłada się odwrotny tok badania, rozpatruje się najpierw zjawiska szczegółowe, a potem bardziej złożone, o większym stopniu syntezy, pozostającej w przyczynowym związku ze zjawiskami szczegółowymi.1

 Praktyczna realizacja celów analizy finansowej w przedsiębiorstwie może występować w postaci analizy porównawczej danych rocznych i wieloletnich, analizy zmian strukturalnych w aktywach, pasywach i wynikach, analizy wskaźników finansowych oraz analizy wybranych wskaźników finansowych np.: płynności środków pieniężnych lub przepływu kapitału. W praktyce jednak najczęściej firmy stosują analizę wskaźnikową. Jej przydatność zależy głównie od doboru wskaźników finansowych, które powinny mieć możliwie największą wartość poznawczą w świetle realizacji przyjętych celów. W analizie tej najczęściej stosuje się wskaźniki obrotowości, wskaźniki wspomagania finansowego, wskaźniki płynności i wskaźniki rentowności.2

 Biorąc pod uwagę stopień pogłębienia badania wskaźników wyodrębnia się analizę porównawczą i analizę przyczynową. Analiza porównawcza polega na określeniu bezpośrednich związków kształtujących się między wskaźnikami ekonomicznymi, co pozwala na ustalenie odchyleń. Analiza przyczynowa polega natomiast na ustaleniu czynników, które spowodowały odchylenia i stopnia intensywności ich oddziaływania.

---

1 L. Bednarski, op. cit., s. 18.

2 T. Waśniewski, W. Skoczylas, op. cit., s. 12.

Przychody operacyjne

W jednostce gospodarczej mogą powstać przychody ze sprzedaży produktów lub (i) towarów oraz koszty jakie jednostka musi ponieść aby sprzedaż ta doszła do skutku. Na przychody operacyjne składają się:

1)      przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi, związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością jednostki, do których w zależności od tego, co stanowi przedmiot sprzedaży, zalicza się:

a)      przychody ze sprzedaży produktów: wyrobów gotowych (w jednostkach przemysłowych), robót budowlano-montażowych (w jednostkach wykonawstwa budowlanego) oraz usług (w jednostkach prowadzących działalność usługową),

b)      przychody ze sprzedaży towarów i materiałów;

2)      pozostałe przychody operacyjne.

Przychodem ze sprzedaży produktów (wyrobów gotowych, półfabrykatów, usług) jest kwota należna z tego tytułu od odbiorcy, pomniejszona o podatek VAT. Do przychodów ze sprzedaży towarów (składników majątkowych nabytych w celu odsprzedaży w stanie nie przetworzonym) zalicza się sprzedaż detaliczną i hurtową towarów orz materiałów, w tym również odpadów i opakowań jeżeli sprzedaże są z towarami lub luzem. Sprzedaż wraz z produktami wyodrębnionych w fakturze opakowań, zalicza się do sprzedaży produktów.[1]

 Przez pozostałe przychody operacyjne rozumie się przychody nie związane bezpośrednio e zwykłą działalnością jednostki.

Zalicza się do nich zdarzenia:

1)      przychody ze sprzedaży i likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, inwestycji,

2)      przychody ze sprzedaży złomu i odpadów zaniechanej produkcji,

3)      przedawnienie zobowiązania,

4)      rozwiązane rezerwy,

5)      otrzymane odszkodowania, kary i grzywny,

6)      nadwyżki inwentaryzacyjne,

7)      otrzymane dotacje, subwencje i dopłaty na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych sfinansowanych z tych źródeł,

8)      odpisy dotacji, subwencji i dopłat otrzymanych n inwestycje i prace rozwojowe, otrzymywane równolegle do amortyzacji środków trwałych sfinansowanych z tych źródeł,

9)      odpisy od ujemnej wartości firmy zmniejszenie przychodów przyszłych okresów),

10)  otrzymane darowizny,

Do ewidencji przychodów służy konto „Pozostałe przychody operacyjne”. Przychody te księguje się po stronie Ma, a na koniec roku saldo przenosi się na konto „Wynik finansowy”.[2]

---

[1] J. Olchowicz, Rachunkowość podatkowa, wyd. Difin, Warszawa 2000, s. 68

[2] Podstawy rachunkowości, praca zbiorowa pod redakcją K. Sawickiego, op. cit., c. 246

Klasyfikacja dowodów księgowych

Tabela. Klasyfikacja dowodów księgowych

KRYTERIUM	PODZIAŁ	CHARAKTERYSTYKA
Ilość operacji	Pojedyncze	Dotyczą jednej operacji
	Zbiorowe - zestawienia	Dotyczą kilku operacji jednego rodzaju
Źródło (podstawa wystawienia)	Pierwotne – źródłowe	Podstawą wystawienia jest operacja gospodarcza
	Wtórne	Podstawą wystawienia jest dokument pierwotny
Zastosowanie	Dyspozycyjne	Polecenie wykonania operacji gospodarczej
	Wykonawcze	Informacja o przebiegu operacji wykonawczej
	Dyspozycyjno-wykonawcze	Zawiera polecenie przeprowadzenia, a następnie informacje o przebiegu tej operacji
Zastosowanie	Obce	Wystawiane przez jednostki zewnętrzne: kontrahentów, instytucje, banki itp.
	Własne	Wystawiane przez komórki własne jednostki
Odbiorca (dotyczy dokumentów własnych	Wewnętrzne	Użytkownikami  dokumentów są własne komórki organizacyjne jednostki wystawiającej
	Zewnętrzne	Są one przekazywane na zewnątrz jednostki wystawiającej: od kontrahentów, instytucji itp.
Rodzaj operacji	Obrót zapasami	Dokumentujące przejęcie składnika majątkowego na stan ewidencyjny Pz, zawiązane z przekazaniem do wykorzystania Rw, związane ze zwrotem do magazynu Zw, dotyczące przemieszczenia w ramach tego samego przedmiotu Hm, wystawiane przy wydaniu z magazynu odbiorcom zewnętrznym Wz, związane ze sprzedażą danych składników majątkowych faktury
	Obrót majątkiem trwałym	PT – przekraczanie środka trwałego,                    OT – odbiór środka ,                                               LT – likwidacja środka trwałego
	Siła robocza	Listy obecności, karty pracy, karty wynagrodzeń, raporty, listy płac i inne.
	Środki pieniężne	Dokumentujące obrót gotówkowy KP – przyjęcie do kasy, KW – wypłata z kasy, RK – raport kasowy; oraz związane z obrotem bezgotówkowym: Pp – polecenie dokonania przelewu środków pieniężnych z rachunku bankowego, Wb – stwierdzający dokonanie operacji wypływu bądź wpływu środków pieniężnych w oparciu o rachunek bankowy, także czeki i weksle.
	Rachunki	Faktury, noty księgowe

Źródło: J. Szwajor, Podstawy księgowości, wyd. Hermes, Kielce 1998, s.52.

Dokumentacja księgowa przychodów i kosztów

Każdy zapis księgowy pojawiający się w ewidencji musi wynikać z dokumentu sporządzonego w sposób rzetelny i prawidłowy, opisującego operację gospodarczą.

Dowody księgowe muszą być prawidłowe pod względem:

1.      Merytorycznym – czyli zgodne z rzeczywistością.

2.      Rachunkowym – tj. prawidłowo ustalona wartość operacji i nie zawiera błędów w obliczeniach.

3.      Formalnym – co oznacza, że dowód księgowy zawiera wszystkie niezbędne dane i jest kompletny.

Dla dokumentów będących podstawą rejestrowania operacji gospodarczych stosujemy nazwę „dowody księgowe”.[1]

Każdy dowód księgowy zawierać powinien co najmniej:[2]

1)      określenie rodzaju dowodu,

2)      określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczych,

3)      opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną również w jednostkach naturalnych,

4)      datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą, datę sporządzenia dowodu,

5)      podpis wystawcy dowodu oraz osoby, które wydano lub od której przyjęto składniki majątkowe,

6)      stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miejsca księgowania oraz o ile nie wynika to z techniki dokonywania zapisów – sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych wraz z podpisem osoby odpowiedzialnej za te wskazania,

7)      numer identyfikacyjny (kolejny) dowodu.

Wymogi stawiane dokumentom :

-          prawidłowość – powinien być sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami,

-          rzetelność – musi odzwierciedlać prawdę, rzeczywisty stan rzeczy,

-          wiarygodność – musi być tak sporządzony, aby nie budził jakichkolwiek wątpliwości  (bez zabrudzeń, zamazywania, wyskrobywania).

Dowody księgowe po zaksięgowaniu powinny znajdować się w miejscu zapewniającym   ich właściwe przechowywanie  (zgodnie z kategorią dokumentu A – trwałego przechowy-wania B – 5 lat). Zasady sporządzania i obiegu dokumentów księgowych. Za ich instrukcjami obiegu dokumentów księgowych. Za ich sporządzenie odpowiada kierownik jednostki (firmy prywatne – właściciel), względnie osoba przez niego upoważniona.[3]

---

[1] Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości. Dz. U. z 1994r., nr 121, art.20, ustęp 1-5

[2] Ustawa z dnia 29 września 1984 roku o rachunkowości. Dz. U. z 1994r., nr 121, art.21

[3] J. Szwajor, Podstawy księgowości, wyd. Hermes, Kielce 1998, s. 51

Wariant porównawczy (wersja 2)

Wariant porównawczy (wersja 2)

A. Przychody ze sprzedaży towarów i produktów  I. Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów.  II. Przychody ze sprzedaży produktów.

B.     Koszty sprzedanych towarów i produktów  I. Wartość sprzedanych towarów i materiałów.  II. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów.

C. Zysk/Strata brutto ze sprzedaży (A – B)

D. Koszty sprzedaży.

E. Koszty ogólnego zarządu.

F. Zysk/Strat na sprzedaży (C – D – E)

G. Pozostałe przychody operacyjne.  I. Przychody ze sprzedaży składników majątku trwałego.  II. Dotacje.  III. Pozostałe przychody operacyjne.

H. Pozostałe koszty operacyjne.  I. Wartość sprzedanych składników majątku trwałego  II. Pozostałe koszty operacyjne.

I. Zysk/Strata na działalności operacyjnej (F+ G – H)

J. Przychody finansowe.  I. Dywidendy z tytułu udziałów – w tym od jednostek zależnych  i stowarzyszonych  II. Odsetki uzyskane.  III. Pozostałe

K. Koszty finansowe.  I. Odpisy aktualizujące wartość finansowego majątku trwałego oraz  krótkoterminowych papierów wartościowych.  II. Odsetki do zapłacenia – w tym dla jednostek zależnych  i stowarzyszonych.  III. Pozostałe.

L. Zysk/Strata bruttu na działalności gospodarczej (I + J – K)

M. Zyski nadzwyczajne.

N. Straty nadzwyczajne

O. Zysk/Strata brutto (L + M – N)

P. Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego.  I. Podatek dochodowy od osób prawnych lub osób fizycznych.  II. Pozostał obowiązkowe obciążenia.

R. Zysk/Strata netto ( O – P)

Źródło: Ustawa o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 z 1994 roku).