Przychody finansowe

W ramach działalności gospodarczej jednostka może wprowadzić operacje polegające na zaangażowaniu części środków na zakup i obrót papierami wartościowymi lub na lokacie środków pieniężnych w banku, udzielaniu pożyczek itp. w związku z tym przedsiębiorstwa oczekują, że będą osiągały wyższe przychody, niż gdyby środki pieniężne zostały zaangażowane w podstawowej działalności, jednostki gospodarcze mogą zaciągać kredyty, odraczać spłaty zobowiązań wystawiając weksle.

Wymienione operacje wchodzą w zakres tzw. działalności finansowej jednostek gospodarczych. Pod jej pojęciem należy zrozumieć gospodarkę środkami pieniężnymi i papierami wartościowymi.

Jak z każdą działalnością, również z działalnością finansową, wiążą się określone przychody, określane dla tek działalności mianem przychodów finansowych.

Za przychody finansowe uważa się:

1)      przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, udziałów i akcji,

2)      odsetki od lokat, wkładów bankowych lub pożyczek,

3)      otrzymane dywidendy od akcji obcych,

4)      dyskonta od weksli obcych,

5)      przychody z udziałów w innych jednostkach,

6)      dodatnie różnice kursowe składników majątku wyrażonego w walutach obcych,

7)      otrzymane odsetki i kary za nieterminową regulację należności oraz rozwiązanie tworzonych na nie rezerw

 

Do przychodów finansowych z tytułu odsetek zalicza się otrzymane i należne (pewne) kwoty. Odsetki z oprocentowania środków na rachunkach bankowych oraz z obligacji księguje się w momencie ich otrzymania. Odsetki od udzielonych pożyczek i za zwłokę (jeżeli nie zostały zapłacone) powinny być zachowane, nie później niż na koniec roku obrotowego. Jeżeli nie ma pewności co do uzyskania zapłaty należnych odsetek za zwłokę należy je księgować na koncie „Przychody przyszłych okresów”.

 

 

 

 

 

Dodatnie różnice kursowe powstają:

-          w momencie wygaśnięcia należności lub zobowiązania w walucie obcej na skutek ich zapłaty,

-          przy wypłacie należności, gdy kurs waluty w dniu wypłaty jest wyższy od kursu przyjętego w dokumentach,

-          przy zapłacie zobowiązania, gdy kurs z dnia zapłaty jest niższy od kursu zastosowanego w dokumentach tworzących zobowiązanie.

Przychody finansowe ewidencjonuje się po stronie Ma konta :Przychody finansowe”, a na koniec roku saldo jest przenoszone na konto „Wynik finansowy”.[1]

 

Tabela nr 6 ukazuje wysokość tych przychodów w latach 1995-1999.

Tabela 6. Kształtowanie się wielkości przychodów działalności podstawowej i finansowej Zakładu Techniki Medycznej Lumed sp. z o.o. w Lublinie w latach 1995-1999 (w cenach bieżących).

Wyszczególnienie	WARTOŚĆ W ZŁ					STRUKTURA W %					DYNAMIKA 1995 = 100
	1995	1996	1997	1998	1999	1995	1996	1997	1998	1999	1996	1997	1998	1999
Przychody ze sprzedaży 1.       Działalności podstawowej a)       Produkcji b)       Usług c)       Towarów d)       Materiałów   2.       Pozostałe operacje   3.       Finansowe	570.427,73   569.947,40 26.567,49 166.778,14 244.505,58 132.096,19   199,38   280,95	1.170.979,20   1.170.947,40 12.259,21 315.104,96 613.334,00 229.672,50   148,29   460,44	1.323.791,25   1.322.513,08 29.091,60 448.555,28 646.037,95 198.828,25   588,08   690,09	1.225.262,56   1.200.764,50 3.664,50 471.399,20 546.040,24 179.660,24   23.923,52   574,54	1.253.929,37   1.215.293,28 1.651,01 436.164,23 602.441,29 175.036,75   1.246,31   37.389,78	100,00   99,90 4,60 29,20 42,90 32,20   -   0,10	100,00   99,90 1,00 26,90 52,40 19,60   -   0,10	100,00   99,90 2,20 33,90 48,80 15,00   -   0,10	100,00   98,10 0,30 38,50 44,60 16,70   1,80   0,10	100,00   96,90 0,10 34,80 38,10 14,00   0,20 2,90	205,28   205,34 46,14 188,93 250,84 173,86   74,37   163,88	232,06   232,04 109,50 268,95 264,22 150,51   294,95   245,62	214,79   210,67 13,79 282,65 223,32 136,00   11.998,95   204,49	219,82   213,22 6,21 261,52 246,39 132,50   625,09   13.308,33

 

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z ksiąg rachunkowych oraz zysków i strat Zakładu Techniki Medycznej Lumed sp. z o.o. w Lublinie

Z danych zawartych w tabeli nr 6, wynika, że w roku bazowym 1995 w spółce Lumed głównym źródłem przychodów są przychody ze sprzedaży towarów i wynoszą one aż 42,8%. Najniższy przychód osiągany jest z produkcji, kształtuje si8ę on na poziomie 4,6%. W roku 1996 również dominują przychody ze sprzedaży towarów, w tym roku wynoszą już one 52,4%. W porównaniu do roku bazowego zwiększyły się o 9,5%. Tak jak w poprzednim roku najniższy przychód był z produkcji tylko 1,0%. Pomimo zauważalnych zmian w strukturze przychodów ogólna wartość jest wyższa od roku podstawowego o 600.551,50zł. Drugi pod względem wielkości jest przychód z usług, wynosi on 26,9%. Mimo, że jest niższy od przychodu w roku bazowym o 2,3%. Tak jak w roku 1995 i 1996, tak też w roku 1997 najwyższy przychód spółka otrzymała ze sprzedaży towarów, wynosi on 48,8%i jest wyższy o 5,9% od wielkości w roku bzowym. Niestety jest niższy niż w roku poprzednim – różnica wynosi 3,6%. Przychód z produkcji wynosi tylko 2,4%. W tym roku wzrosła natomiast sprzedaż usługo 29,2% w roku 1995 do 33,9% w roku 1997. Spadł natomiast przychód ze sprzedaży materiałów, w tym roku wynosi tylko 15,0%.

---

[1] T. Wiśniewski, Analiza finansowa w przedsiębiorstwie, wyd. Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa 1997, s. 136

Przychody operacyjne

W jednostce gospodarczej mogą powstać przychody ze sprzedaży produktów lub (i) towarów oraz koszty jakie jednostka musi ponieść aby sprzedaż ta doszła do skutku. Na przychody operacyjne składają się:

1)      przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi, związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością jednostki, do których w zależności od tego, co stanowi przedmiot sprzedaży, zalicza się:

a)      przychody ze sprzedaży produktów: wyrobów gotowych (w jednostkach przemysłowych), robót budowlano-montażowych (w jednostkach wykonawstwa budowlanego) oraz usług (w jednostkach prowadzących działalność usługową),

b)      przychody ze sprzedaży towarów i materiałów;

2)      pozostałe przychody operacyjne.

Przychodem ze sprzedaży produktów (wyrobów gotowych, półfabrykatów, usług) jest kwota należna z tego tytułu od odbiorcy, pomniejszona o podatek VAT. Do przychodów ze sprzedaży towarów (składników majątkowych nabytych w celu odsprzedaży w stanie nie przetworzonym) zalicza się sprzedaż detaliczną i hurtową towarów orz materiałów, w tym również odpadów i opakowań jeżeli sprzedaże są z towarami lub luzem. Sprzedaż wraz z produktami wyodrębnionych w fakturze opakowań, zalicza się do sprzedaży produktów.[1]

 Przez pozostałe przychody operacyjne rozumie się przychody nie związane bezpośrednio e zwykłą działalnością jednostki.

Zalicza się do nich zdarzenia:

1)      przychody ze sprzedaży i likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, inwestycji,

2)      przychody ze sprzedaży złomu i odpadów zaniechanej produkcji,

3)      przedawnienie zobowiązania,

4)      rozwiązane rezerwy,

5)      otrzymane odszkodowania, kary i grzywny,

6)      nadwyżki inwentaryzacyjne,

7)      otrzymane dotacje, subwencje i dopłaty na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych sfinansowanych z tych źródeł,

8)      odpisy dotacji, subwencji i dopłat otrzymanych n inwestycje i prace rozwojowe, otrzymywane równolegle do amortyzacji środków trwałych sfinansowanych z tych źródeł,

9)      odpisy od ujemnej wartości firmy zmniejszenie przychodów przyszłych okresów),

10)  otrzymane darowizny,

Do ewidencji przychodów służy konto „Pozostałe przychody operacyjne”. Przychody te księguje się po stronie Ma, a na koniec roku saldo przenosi się na konto „Wynik finansowy”.[2]

---

[1] J. Olchowicz, Rachunkowość podatkowa, wyd. Difin, Warszawa 2000, s. 68

[2] Podstawy rachunkowości, praca zbiorowa pod redakcją K. Sawickiego, op. cit., c. 246

Dokumentacja księgowa przychodów i kosztów

Każdy zapis księgowy pojawiający się w ewidencji musi wynikać z dokumentu sporządzonego w sposób rzetelny i prawidłowy, opisującego operację gospodarczą.

Dowody księgowe muszą być prawidłowe pod względem:

1.      Merytorycznym – czyli zgodne z rzeczywistością.

2.      Rachunkowym – tj. prawidłowo ustalona wartość operacji i nie zawiera błędów w obliczeniach.

3.      Formalnym – co oznacza, że dowód księgowy zawiera wszystkie niezbędne dane i jest kompletny.

Dla dokumentów będących podstawą rejestrowania operacji gospodarczych stosujemy nazwę „dowody księgowe”.[1]

Każdy dowód księgowy zawierać powinien co najmniej:[2]

1)      określenie rodzaju dowodu,

2)      określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczych,

3)      opis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną również w jednostkach naturalnych,

4)      datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą, datę sporządzenia dowodu,

5)      podpis wystawcy dowodu oraz osoby, które wydano lub od której przyjęto składniki majątkowe,

6)      stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miejsca księgowania oraz o ile nie wynika to z techniki dokonywania zapisów – sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych wraz z podpisem osoby odpowiedzialnej za te wskazania,

7)      numer identyfikacyjny (kolejny) dowodu.

Wymogi stawiane dokumentom :

-          prawidłowość – powinien być sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami,

-          rzetelność – musi odzwierciedlać prawdę, rzeczywisty stan rzeczy,

-          wiarygodność – musi być tak sporządzony, aby nie budził jakichkolwiek wątpliwości  (bez zabrudzeń, zamazywania, wyskrobywania).

Dowody księgowe po zaksięgowaniu powinny znajdować się w miejscu zapewniającym   ich właściwe przechowywanie  (zgodnie z kategorią dokumentu A – trwałego przechowy-wania B – 5 lat). Zasady sporządzania i obiegu dokumentów księgowych. Za ich instrukcjami obiegu dokumentów księgowych. Za ich sporządzenie odpowiada kierownik jednostki (firmy prywatne – właściciel), względnie osoba przez niego upoważniona.[3]

---

[1] Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości. Dz. U. z 1994r., nr 121, art.20, ustęp 1-5

[2] Ustawa z dnia 29 września 1984 roku o rachunkowości. Dz. U. z 1994r., nr 121, art.21

[3] J. Szwajor, Podstawy księgowości, wyd. Hermes, Kielce 1998, s. 51